Zostaliśmy powołani do spadku i co dalej? Czy postępowanie spadkowe wymaga poniesienia kosztów z naszej strony? Otóż tak. Działanie w sprawie spadkowej jest rozpoczynane przez sąd na wniosek złożony przez spadkobiercę. Złożenie wniosku wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty sądowej w wysokości 50 złotych.
Przeprowadzenie sprawy spadkowej pozwala spadkobiercy na podejmowanie dalszych czynności, takich jak np.: wypłata środków pieniężnych z rachunku bankowego zmarłego, sprzedaż należących do niego aktywów (domu, mieszkania, samochodu, garażu, etc.), rozporządzanie resztą jego majątku.
Sprawa spadkowa
Podczas sprawy spadkowej sąd wydaje postanowienie, z którego wynika kto jest spadkobiercą po zmarły i w jakiej części przysługuje mu prawo do majątku zmarłego. Jak już wspomnieliśmy sprawa toczy się na wiosek spadkobiercy. We wniosku spadkobierca wskazuje m.in.:
- dane personalne zmarłego,
- miejsce zamieszkania zmarłego,
- listę spadkobierców,
- informację o ewentualnym testamencie.
Do wniosku należy dołączyć akt zgonu oraz właściwe odpisy akt stanu cywilnego.
Pierwszym etapem sprawy spadkowej jest stwierdzenie nabycia spadku. Dopiero po stwierdzeniu nabycia spadku możemy rozpocząć podział spadku. Na tym etapie ustala się jaka konkretnie część majątku zmarłego przypadka konkretnemu spadkobiercy i kto kogo ewentualnie musi spłacić. Dział spadku wymaga kolejnej rozprawy, a co za tym idzie wiąże się z kolejnymi opłatami sądowymi. Istnieje również możliwość podziału spadku na podstawie ugody. Jeśli w majątku pozostaje nieruchomość konieczna będzie wizyta u notariusza i poniesienie związanych z nią kosztów.
Dział spadku w sądzie
Dział spadku w sądzie może zostać przeprowadzony w sytuacji, kiedy:
- spadkobiercy są zgodni co do sposobu podziału spadku (wówczas opłata sądowa wynosi 300 złotych),
- spadkobiercy nie są zgodni co do zasad podziału spadku (wówczas opłata sądowa wynosi 1000 złotych).
W przypadku braku zgody pomiędzy spadkobiercami co do zasady podziału spadku postępowanie sądowe może się wydłużać. Często koniecznym okazuje się również powołanie biegłego rzeczoznawcy majątkowego, który oszacuje wartość nieruchomości i ruchomości.
Do sądu można również złożyć wniosek o dział spadku i zniesienie współwłasności zawierający zgody projekt podziału. W takim przypadku opłata sądowa wynosi 600 złotych.
Ile kosztuje sprawa spadkowa przed notariuszem?
Ze względu na dużą oszczędność czasu spadkobiercy, którzy uzyskali porozumienie co do zasad podziału spadku sprawy spadkowe często przeprowadzają przed notariuszem. Koszt postępowania zależy od przedłożonych dokumentów, dlatego zawsze warto zapytać w Kancelarii Notarialnej ile będzie kosztować dana czynność. Koszt za notarialny dział spadku naliczony zostaje jako % od wartości dzielonego majątku.
Od czego zależy koszt postępowania spadkowego?
Na koszt postępowania spadkowego wpływa przede wszystkim zakres sprawy oraz to, jakie czynności trzeba przeprowadzić po śmierci spadkodawcy. Najniższe wydatki pojawiają się zwykle wtedy, gdy celem jest jedynie sądowe stwierdzenie nabycia spadku, czyli formalne potwierdzenie, kto i w jakiej części dziedziczy majątek. Sytuacja komplikuje się jednak wtedy, gdy spadkobiercy chcą nie tylko ustalić krąg osób dziedziczących, ale również podzielić między sobą majątek, rozliczyć udziały albo uporządkować stan prawny nieruchomości.
W takich przypadkach koszty rosną, ponieważ pojawiają się kolejne opłaty związane z działem spadku, a niekiedy także ze zniesieniem współwłasności. Duże znaczenie ma również to, czy między spadkobiercami istnieje zgoda. Jeżeli uczestnicy postępowania potrafią wspólnie ustalić sposób podziału majątku i przedstawić zgodny projekt, całe postępowanie bywa prostsze, szybsze i tańsze. Gdy natomiast dochodzi do sporu, konieczne może być przeprowadzenie bardziej rozbudowanego postępowania dowodowego, co często oznacza dodatkowe koszty i wydłużenie całej procedury. Na ostateczny wydatek wpływa także wybór drogi postępowania, ponieważ część spraw spadkowych można załatwić w sądzie, a część u notariusza.
W praktyce znaczenie mają też wydatki dodatkowe, takie jak uzyskanie odpisów aktów stanu cywilnego, opłaty za wpis do księgi wieczystej, koszty pełnomocnictwa czy wynagrodzenie adwokata albo radcy prawnego. Ostatecznie więc koszt postępowania spadkowego zależy nie od jednego stałego elementu, lecz od całokształtu sprawy, jej stopnia skomplikowania, liczby spadkobierców oraz tego, czy postępowanie ogranicza się do potwierdzenia dziedziczenia, czy obejmuje również dalsze rozliczenia majątkowe.
Adwokat Justyna Hurej – założyciel i właściciel kancelarii – adwokat. Specjalizuje się w prawie upadłościowym – upadłość konsumencka i gospodarcza.
Prowadzi także liczne procesy w zakresie prawa cywilnego, w tym sprawy z zakresu prawa spadkowego, takie jak sprawy o zachowek, dział spadku, z zakresu prawa rodzinnego, takie jak rozwody, alimentacyjne i podziały majątku. Posiada także doświadczenie w postępowaniach z dziedziny prawa karnego zarówno jako obrońca, jak i pełnomocnik pokrzywdzonych.